ابن ترکه در «تمهید القواعد» بر ضرورت وجود امام حىّ در هر زمان، به دلیلى به نام «برهان مظهر جامع» تمسّک کرده است که ما آن را به طور خلاصه در ضمن مقدماتى این گونه تقریر مىکنیم:
1 - انسان کامل داراى مقامى است که هیچ موجودى از موجودات جهانِ امکان هموزن آن نیست.
2 - ذات واجب، به هیچ وصفى حتّى وصف اطلاق محدود نمىباشد، لذا اطلاق، وصف ذات نبوده بلکه عنوان آن مىباشد. وامّا اوّلین تعیّن وظهور او همان وحدت حقیقى است که داراى دو چهره واحدیت واحدیّت مىباشد.
3 - هویّت مطلقه خداوند چون در مقام ظهور، احکام وحدت بر آن غلبه دارد، لذا کثرت نه تنها مقهور بلکه محو مىگردد.
نتیجه: چون در وحدت ذاتى، مجالى براى اسماى تفصیلى نیست، زیرا که تفصیل نحوهاى از کثرت است وهر گونه کثرتى در آنجا مقهور است، ودر مظاهر تفصیلىاى که در عالم خارج ظاهر مىشوند واز اجزاى عالم اکبر شمرده مىشوند، احکام کثرت، غالب بر وحدت واحکام آن است، یعنى وحدت ذاتى در این مظاهر، ظهورى ندارد، پس فرمان الهى مقتضى صورتى اعتدالى است که در آن وحدت، ذاتى ویا کثرت امکانى بر یکدیگر غلبه نداشته باشد، تا آنکه بتواند براى حق، مظهرى از جهت اسماى تفصیلیه ووحدت حقیقیه آن باشد. وآن صورت اعتدال که از عدالت کبرا برخوردار است همان انسان کامل است که احاطه بر جمیع مراتب مطلقه ذاتى ومقیّده کونى دارد، واز یک سو به واحدیّت که در دایره عالم الوهیّت وفوق آن است مرتبط است واز دیگر سو به عالم طبیعت وابسته است.( تمهید القواعد، ص 172 ؛ تحریر تمهید القواعد، آیت اللَّه جوادى آملى، ص 555-548)