وجود حضرت مهدى (ع) همانند ولادت آن حضرت را از راههاى مختلف مىتوان به اثبات رسانید که یکى از آنها، راه تواتر است. این راه را با ذکر مقدماتى به اثبات مىرسانیم:
مقدّمه اوّل: در منطق ارسطویى خبر متواتر به خبر جماعت کثیر با کیفیتى تفسیر شده که محال است بر کذب ودروغ توافق کرده باشند. از این تعریف استفاده مىشود که خبر متواتر دو رکن دارد:
1 - اخبار جماعت بسیار.
2 - جماعت به حدّى باشد که اجتماعشان بر کذب محال باشد.
در مورد احادیثى که دلالت بر وجود امام مهدى (ع) دارد، رکن اوّل به حس ووجدان ثابت است، زیرا به گوش خود شنیده وبه چشم خود اخبار بسیارى که دلالت بر وجود حضرت مهدى (ع) دارد دیدهایم.
در مورد رکن دوم نیز ادعاى بداهت بر آن شده است، ولذا در منطق ارسطویى خبر متواتر، یکى از قضایاى ششگانه بدیهى شمرده شده است.
مرحوم شهید صدر؛ معتقد است که سبب پدید آمدن یقین در قضیه متواتر وتجربى، حساب احتمالات است، نه آنچه منطق ارسطویى مىگوید، که قضیه متواتر از بدیهیات اولیه همانند «کل اعظم از جزء» است. در مورد یک خبر اولین شخصى که شناخته شده نیست از آن خبر مىدهد درصدى از احتمال مطابقت با واقع در آن است وهمینطور نفر دوم وسوم و... تا به حدى خبرها مىرسد که احتمال مطابقت با واقع به حدى قوى مىشود که احتمال مخالفت با واقع، ضعیف یا معدوم مىگردد ولذا انسان در مفاد آن خبر به یقین مىرسد.
مقدّمه دوم: در مورد خبر متواتر لازم نیست که هر یک از خبردهندگان ثقه وعادل باشند بلکه همین که کذب وتعمّد آنها بر دروغ ثابت نشود کافى است در حصول علم ویقین به خبر از راه تواتر.
مقدّمه سوم: تواتر بر سه قسم است:
1 - تواتر لفظى: که محور مشترک در تمام خبرها لفظ خاصى است. همانند حدیث: «من فسّر القرآن برأیه فلیتبوّء مقعده من النار».
2 - تواتر معنوى: که محور مشترک تمام خبرها قضیهاى معنوى ومحدود است، همانند حدیث کساء.
3 - تواتر اجمالى: که محور مشترک در تمام خبرها ولازمه التزامى قضیه است، همانند خبر از شجاعت امیرالمؤمنین (ع)، که گر چه قضایا مختلف است ولى همگى در یک لازمه مشترک هستند وآن شجاعت امام امیرالمؤمنین (ع) است. در مورد موضوع وجود وولادت امام مهدى (ع) نیز مىتوانیم از این طریق به یقین برسیم. ولذا جاى این نیست که روایات این موضوع مورد بررسى سندى قرار گیرد، زیرا با مراجعه به ابواب مختلف مناسب با موضوع مىتوان یقین به ولادت ووجود امام مهدى (ع) از راه حساب تراکم احتمالات پیدا کرد، به جهت اینکه همگى در یک خبر اشتراک نظر دارند که همان ولادت ووجود امام مهدى (ع) است.
در مصادر حدیثى شیعه ابوابى به چشم مىخورد با روایات فراوان که هر کدام دلالت صریح یا ضمنى یا التزامى بر ولادت ووجود امام مهدى (ع) دارد وتعداد زیادى از آنها صحیحالسند است. اینک تنها به این ابواب به صورت فهرستوار اشاره مىکنیم:
1 - حجت بر خلق تنها توسط امام قائم است. در ذیل این باب دهها روایات وجود دارد که برخى از سندها صحیح است.( کافى، ج 1، ص 177، ح 1و2و4و... ؛ کمال الدین، ج 1، ص 220 ؛ و... )
2 - ائمه ارکان زمین هستند.( کافى، ج 1، ص 197، ح 2)
3 - براى هر زمانى هدایتگرى است.( همان، ص 192و191، ح 1و2و3)
4 - ائمه والیان امر خدایند.( همان، ص 193، ح 6)
5 - امام مایه حیات مردم است.( همان، ص 203، ح 2)
6 - احادیث غیبت: دهها روایت در مصادر حدیثى وجود دارد که دلالت بر اصل غیبت دارد وتعداد بسیارى از آنها صحیحالسند است. روایاتى که کلینى ودیگران در کتابهاى حدیثى خود نقل کردهاند.( کافى، ج 1، ص 336، ح 4و8و10و15و18 ؛ کمال الدین، ج 2، ص 480 ؛ و... )
ابن فارس مىگوید: «ماده (غیب) اصل صحیحى است که دلالت بر مستور بودن شئ از چشمها دارد».( معجم مقاییس اللغه، ماده غیب)
فیومى مىگوید: «ماده غیبت به معناى دور شدن شئ است...».( مصباح المنیر، ماده غیب)
7 - احادیثى که دلالت بر وجود دو غیبت براى حضرت مهدى (ع) دارد (ده حدیث).
8 - احادیثى که دلالت دارد بر اینکه غیبت او طولانى است (نود ویک حدیث).
9 - روایاتى که دلالت بر علّت غیبت دارد (هفت حدیث).
10 - روایاتى که دلالت بر فواید وجود او وانتفاع مردم در عصر غیبت از حضرت دارد (هفت حدیث).
11 - روایاتى که دلالت بر طول عمر او دارد (سیصد وهیجده حدیث).
12 - روایاتى که دلالت دارد بر اینکه او دائماً در سنّ جوانى است (هشت حدیث).
13 - روایاتى که بر فضیلت ایمان به آن حضرت در عصر غیبت دلالت دارد. (بیست وسه حدیث).